اهمیت تنظیم صحیح قرارداد ها

چه کشوری صلاحیت رسیدگی به جنحه و جنایات در داخل هواپیما خارجی حین پرواز را دارد؟
دی ۱۶, ۱۳۹۷
اعضاء هیات علمی و کارکنان دانشگاه آزاد جزء قانون کار هستند
دی ۱۶, ۱۳۹۷
Show all

اهمیت تنظیم صحیح قرارداد ها

تنظیم قرارداد ها

در زمان های گذشته که روابط مالی و معاملاتی اشخاص در سطوح ساده و ابتدایی بوده و نسبت به موضوع های مورد نیاز اولیه انسان بی توقع دوره ها ی نخستین ،انجام می گرفت
مسائل حقوقی نیز به شکل ساده و قابل درک برای عموم طرح و بررسی می شد و اختلافات اکثرا از طریق مسالمت آمیز و ریش سفیدی رفع و رجوع می شد.در واقع عدم وجود قانون خاص یا بی سوادی حقوقی موجب می شد با قضیه اختلافات به سادگی کنار آمد.امروزه به جهت پیشرفت اطلاعات اشخاص دعاوی فی ما بین آنها نیز پیچیده تر شده و در مقابل شاهد استدلال ها ی متفاوتی از سوی طرفین دعوی می باشم.در این میان عده ای وجود دارند که موضوعات حقوقی خود را کما فی السابق ساده پنداشته و با بی توجهی به آثار امضائشان اقدام به تنظیم قرارداد و امضاء آن می نمایند و همیشه دچار مصائب طولانی مدت حقوقی می گردند و عده ای دیگر که خود را با شرایط روز جامعه وفق داده اند ضمن بر خورداری از مشاوره های مالی لازم،تنظیم و نگارش قرارداد را که سنگ بنای هر عمل حقوقی می باشد با دقت لازم به فرد خبره واگذار نموده و در نهایت هم این گونه افراد برنده بازار مکاره تجارت می گردند.
این دفتر حقوقی لازم می داند ضمن توصیه به اشخاص نیازمند قرارداد پیش از امضاء هر توافقی ضمن تماس با این مجموعه حقوقی با بهره گیری از مشاوره های لازم از وقوع هر گونه مصائب بعدی پیش گیری نماید.
از طرفی سعی می شود ضمن درج موارد مهم در تنظیم قرارداد ها طی بند ها ی ذیل نسبت به یاری شما اقدام لازم صورت پذیرد.
اصول شکلی قرارداد نویسی

۱. متن و عبارات قرارداد: عبارات قرارداد باید صریح و واضح باشند به نحوی که امکان چندین برداشت مختلف از یک عبارت منتفی باشد. همیشه این نکته را مد نظر داشته باشید که زیبایی و اختصار کلام نباید موجب مبهم شدن متن شود.

۲. قالب دهی مناسب به قرارداد: بدین معنا که قرارداد از قسمت های مشخصی تشکیل شده باشد و مطالب مرتبط با هم تحت یک عنوان خاص در قرارداد، جای گیرند.

۳. امضای قرارداد: از آنجایی که همه قراردادها تک صفحه ای نیستند و عدم امضای همه صفحات قرار داد ممکن است اختلافاتی در خصوص اجرای قرارداد پدید آورد، پیشنهاد می شود که همه صفحات قرارداد توسط طرفین امضا شود و صرفا به مهر اکتفا نشود.

اصول ماهوی قرارداد نویسی

۱.انتخاب عنوان مناسب در تنظیم قرارداد ها

برخی قراردادهای رایج و متداول در قانون نام معین و شرایط خاص خود را دارند. اگر موضوع توافق نامه، در قالب یکی از قراردادهای موجود در قوانین می گنجد انتخاب همان قالب قانونی با عنوان خاص آن مکفی است اما بسیار اتفاق می افتد که نوعی خاص از توافق مد نظر طرفین است اما عنوان مناسبی برای آن یافت نمی شود و یا آن که توافق حاصله مجموعه ای از چند نوع قر ارداد است، در این موارد پیشنهاد می شود که از عناوین کلی و یا حتی عنوان قرارداد یا توافقنامه استفاده شود تا از بروز مشکلات حقوقی آتی جلوگیری شود.

۲. تعاریف

اگر قرارداد ها مشتمل بر مفاهیمی تخصصی است که عموم افراد از آن اطلاع ندارند پیشنهاد می شود به هنگام تنظیم قرارداد خود بخشی تحت عنوان تعاریف، پیش بینی شود تا در صورت نیاز به تفسیر و تبیین کلی قرارداد، بتوان از آن تعاریف در جهت احراز نظر طرفین قرارداد استفاده نمود.

۳. طرفین قرارداد

قرارداد از حداقل دو طرف تشکیل می شود که هر طرف ممکن است یک شخص یا چند شخص را در بر بگیرد. مشخص نمودن طرفین قرارداد فواید بسیاری از جمله احراز سمت طرفین قرارداد، مشخص شدن صلاحیت و امکانات طرفین قرارداد و در صورت دولتی بودن یکی از طرفین، بررسی صلاحیت شخص امضا کننده قرارداد و تامین اعتبار کافی، دارد.

۴.موضوع قرارداد

موضوع قرارداد، مال یا عملی است که طرفین قرارداد متعهد به تسلیم یا انجام آن هستند. البته در انتخاب موضوع قرارداد محدودیت خاصی وجود ندارد، مگر آنکه به لحاظ شرعی و یا قانونی مخالف قوانین امری تلقی شود. هرچه موضوع قرارداد به طور دقیق مشخص و واضح باشد، اختلاف نظر ها و برداشت های مختلف از آن کمتر خواهد بود.
موضوع قرارداد
موضوع قرارداد، مال یا عملی است که طرفین قرارداد متعهد به تسلیم یا انجام آن هستند.

شرایط اساسی موضوع قرارداد (مورد معامله) عبارتند از:

۱ . مورد معامله ارزش اقتصادی داشته باشد.
۲. مورد معامله در زمان انعقاد قرارداد، موجود، معلوم و معین باشد، مثل یک دستگاه اتومبیل با مشخصاتی که طرفین رویت و از کیفیت آن کاملاً آگاه شوند.
۳.مورد معامله چنانچه در زمان انعقاد قرارداد موجود نباشد باید کیفیت و کمیت آن مال معلوم و معین و کاملاً توصیف شود و واگذارکننده به تولید، ساخت و واگذاری آن پس از تولید (با جزئیاتی که هیچ تردیدی باقی نماند) متعهد شود.
۴. تسلیم مال امکان¬پذیر باشد و فروشنده مالک باشد، والا معامله فضولی بر مال غیر محسوب می¬شود و اگر مالک اصلی رضایت به انتقال ندهد، معامله باطل می¬شود.

۵. مدت قرارداد

آغاز قرارداد و تاریخ امضای آن باید به روشنی مشخص باشد. در بعضی از قراردادها تاریخ آغاز قرارداد همان تاریخ امضای آن است، ولی در برخی دیگر تاریخ شروع قرارداد از چند روز تا چند ماه پس از امضای آن می باشد. در نتیجه مشخص بودن تاریخ از جهت امکان مطالبه خسارات و یا اجرای تعهدات طرف مقابل از اهمیت بسزایی برخوردار است.

۶.مبلغ قرارداد نحوه ی تنظیم آن

مبلغ قرارداد، یکی از مهمترین قسمت های هر قرارداد محسوب می شود. مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت آن که نشان دهنده ارزش کالا، خدمات و یا امری است که باید انجام شود می تواند به شیوه های گوناگون در قرارداد منعکس گردد. تصریح کامل به مبلغ کل قرارداد، در صورت وجود اقساط ب، مشخص شدن دوره زمانی هر قسط و تعداد آن ها و نحوه وصول مواردی ایست که حتما باید در قرارداد قید شود
۷.شرایط قرارداد و نحوه ی تنظیم آن

علاوه بر مفهوم قانونی شرط و اقسام سه گانه آن (صفت، فعل و نتیجه)، هر آنچه که برای طرفین از اهمیت برخوردار است، همچون فرایند و نحوه انجام کار، جزئیات آن، تحت عنوان شرط می توان در قرارداد از آن یاد کرد و ضمانت اجرای عدم رعایت آن را نیز مشخص نمود.
شرایط اساسی و مهم برای صحت قرارداد
برای صحت عقد، چهار شرط اساسی لازم است:
.۱قصد طرفین و رضای آنان
.۲ اهلیت طرفین
.۳موضوع معین
.۴مشروعیت معامله

هر گاه عقد یا قرارداد فاقد یکی از چهار شرط فوق باشد، عقد باطل یا غیرنافذ می¬شود. عقد غیرنافذ در حالت عدم نفوذ ، حکم باطل است ولی با تنفیذ بعدی اصلاح¬پذیر است.

اجبار و اکراه در قرارداد
اجبار و اکراه عبارت از عملیاتی است که بر علیه یک نفر اعمال می¬شود تا رضای او به اجبار گرفته شود. اگر عملیات عبارت باشد از آزار یا صدمه بدنی، اکراه مادی خواهد بود و اگر عبارت باشد از تخویف، اکراه معنوی یا تهدید نامیده می¬شود. به موجب ماده ۲۰۳ قانون مدنی اکراه موجب عدم نفوذ معامله است، اگر چه از طرف شخص خارجی غیر از متعاملین واقع شود. این قاعده کاملاً موافق منطق است، زیرا صرف¬ نظر از شخص تهدیدکننده، خود تهدید، رضای مکروه را معلول نموده و موجب عدم نفوذ معامله می¬شود ولو اینکه تهدیدکننده شخص خارجی باشد.
برخی شرایط اکراه عبارت است از عمل همراه با تهدید برای تحقق¬ بخشیدن یک عمل حقوقی. نتیجه اکراه باید به صورت وجود بیم خطر و ضرر در جان یا مال خود یا خویشاوندان نزدیک باشد و نزدیکی خویشاوند به مفهوم عرفی ملاک است. میزان تهدید باید به قدری باشد که در عقود قصد انشاء را سلب نکند و یا در اقرار و شهادت، قصد را سلب نکند.
۸. تعهدات طرفین

در همه قراردادها هر یک از طرفین نعهدات و تکالیفی را بر عهده دارند که باید دقیق، واضح و بدون هر گونه ابهامی به همراه ضمانت عدم اجرای آن به صورت مجزا برای هر یک از طرفین قرارداد، قید شود.

۹. تضمین ها ی مندرج در تنظیم قرارداد ها

ضمانت اجرای عدم انجام تعهدات و یا تأخیر در اجرای آن ها را هم می توان در بند تهدات قید نمود و هم آن که در ماده ای جدا و با عنوان ضمانت اجرا ها ذکر کرد. این نوع ضمانت اجرا ها ممکن است به صورت مقطوع یا نسبی باشد. گاهی هم تضمین ها برای حسن انجام قرارداد اخذ می شود. تضمین ها انواع مختلفی دارد.مثلا به صورت چک تضمینی و یا ضمانت نامه بانکی و… .

در بحث ضمانت اجراها معمولا علت عدم انجام تعهد یا تأخیر اجرا ذکر می شود و برای هر یک ضمانت اجرای متناسب با ان در نظر گرفته می شود. به طور مثال اگر عدم ایفای تعهد ناشی از فورس ماژور باشد ممکن است متعهد مجبور به پرداخت خسارتی نباشد، یا آنکه تحت شرایطی اجرای مفاد قرارداد به حالت تعلیق در آید یا قرارداد خاتمه یابد. به هر صورت آنچه مد نظر طرفین است، با تمام حدود و ثغور آن می بایست قید شده و مورد توافق قرار گیرد.

۱۰.حل و فصل اختلافات و نحوه ی نگارش آن در قرارداد ها

امکان بروز اختلاف در هر قراردادی متصور است. این اختلافات ممکن است ناشی از برداشت های مختلف از موضوع قرارداد، تعهدات هر یک از طرفین، اجرا و یا تفسیر مفاد قرارداد باشد. نحوه حل و فصل اختلافات در این بند مشخص می شود. در صورت تمایل حل اختلافات می تواند به صورت مرحله ای و یا مراجعه مستقیم به دادگاه باشد. حل اختلاف مرحله یعنی ابتدا طرفین تلاش نمایند از طریق صلح و سازش اقدام به رفع اختلاف نمایند و در صورت عدم حصول سازش، امر به داوری و یا دادگاه ارجاع شود.

۱۱.اصلاح قرارداد

اجرای بیشتر قراردادها در بازه زمانی صورت می پذیرد. بسیار اتفاق می افتد که به جهت بروز مسائل پیش بینی نشده به هنگام تنظیم قرارداد ، موازنه ارزشی در قرارداد بهم میخورد و در بخش هایی از آن نیاز به انجام اصلاحاتی احساس می شود. در این بخش، نحوه اصلاح قرارداد و میزان آن مشخص می شود.
۱۲.محرمانگی

در قراردادهای با تخصص فنی پیچیده نیاز است که تفاهم نامه ای در خصوص محرمانه بودن اطلاعات تبادل شده حین مذاکرات منعقد شود. این تفاهم نامه می تواند به صورت یک قرارداد جدا باشد و یا میتواند به صورت یکی از مواد قرارداد اصلی قید گردد. محدوده اطلاعات محرمانه و مدت زمان محرمانه بودن اطلاعات جزو مواردی است که حتما باید معین گردد.

۱۳.در پایان قرارداد در تنظیم قرارداد ها

پایان یافتن مسئولیت های قراردادی طرفین باید به صورت کاملا واضح، در قرارداد تصریح گردد. در واقع هر یک از طرفین قرارداد باید از این موضوع آگاهی کامل داشته باشد که در چه صورتی قرارداد خاتمه یافته محسوب می شود. به طور مثال گذشت زمانی خاص یا بروز اتفاقی مشخص، سبب انفساخ قرارداد شود و یا در صورت پیش بینی حق فسخ برای هر یک از طرفین و اعمال آن سوی صاحب حق قرارداد پایان می پذیرد. روشن شدن همه این موارد می تواند از بروز خسارات به دو طرف قرارداد جلوگیری نماید.

۱۴.نحوه مکاتبه در مرحله تنظیم قرارداد

برای ارزیابی صحت اطلاع رسانی های مربوط به قرارداد، و قابلیت استناد به آن ها، مشخص کردن نحوه مکاتبه اهمیت بسیاری دارد. مکاتبات می تواند از طریق رایانامه، پیام کوتاه، پست سفارشی و یا سایر شیوه هایی که مورد پذیرش طرفین قرارداد است صورت پذیرد و ازین جهت محدودیتی متوجه آن نیست.

۱۵.تعداد صفحات، نسخ و مواد قرارداد به هنگام تنظیم قرارداد ها

مشخص بودن تعداد صفحات و نسخه ها و مواد قرارداد این مزیت را دارد که در صورت بروز اختلاف و یا کم و زیاد شدن برخی صفحات و نسخ می توان به این بند از قرارداد استناد کرد.

۱۶. درج ضمائم و پیوست ها در تنظیم قرارداد ها

برخی قراردادها دارای ضمائم و پیوست هایی هستند که بهتر است در قرارداد اصلی از آن ها یاد شود تا در صورت