معامله فضولی از جمله معاملاتی است که به وسیله فردی غیر از مالک انجام خواهد شد. با پیشرفت روزافزون جامعه و تکنولوژی امروزه میزان طرفدار معاملات بالا رفته و اکثر افراد به این کار مشغول هستند. در واقع این معامله به این شکل است که یا مالک یا از آن آگاهی ندارد و یا به انجام آن رضایت نداده است. این نوع معامله، معامله فضولی نام دارد که توانسته در مدت کمی توجه مردم بسیاری را به خود جلب کند.
شخصی که بدون اجازه و نمایندگی صاحب مال اقدام به انجام معاملهای کند، این فرد فضول نامیده خواهد شد که قصد دارد یک عمل حقوقی را انجام داده و مالی را از عوض کسی دیگر به فروش برساند.
با ما همراه باشید
معامله فضولی چیست و چند حالت دارد؟
معامله فضولی یکی از نوع معاملاتی است که در آن فردی بدون اینکه رضایت صاحب مال را بگیرد، اقدام به فروش مال او میکند. در واقع صاحب مال هیچگونه خبری از معامله ندارد و این فرد بدون اطلاع صاحب مال این کار را انجام میدهد. ولی نکتهای که وجود دارد این است که یکی از شروط انجام معامله، رضایت صاحب مال میباشد. در صورتی که صاحب مال رضایتی برای فروش مال خود نداشته باشد، معامله درست نبوده و انجام نخواهد شد.
در حقیقت باید بدانید تا زمانی که صاحب مال رضایت خود را برای فروش مال خود بیان نکرده باشد، این معامله قانونی نخواهد بود و انجام آن نیز فایدهای نخواهد داشت. در این حالت تکلیف خریدار در معامله فضولی نامعلوم خواهد بود. این معامله دارای انواعی است که هر یک دارای مبحث و ویژگیهای جداگانهای هستند. البته لازم به ذکر است که معمولاً افراد راحتطلب و سوءاستفاده کننده به سمت آن جذب میشوند؛ چرا که انجام این کار در واقع نوعی کلاهبرداری است و کار غلطی به شمار میرود.
معامله فضولی دارای 3 حالت است که عبارتند از: صحیح یا درست، غلط یا نادرست، غیرنافذ.
این نوع معامله به هیچ وجه صحیح نیست؛ زیرا این کار بدون اجازه صاحب مال انجام شده و او از تمامی ماجرا بیخبر بوده است. پس در حقیقت این کار نادرست یا غلط خواهد بود.
این معامله تنها در 2 صورت باطل خواهد بود:
- در صورتی که مالک پس از آگاه شدن از معامله، موافق نبودن خود را بیان کند.
- در حالتی که وکالت وکیل بسته به هر دلیلی باطل شده باشد و پس از این اتفاق اقدام به انجام معامله کرده و آن را انجام دهد.
معامله نافذ نیز به این معناست که در این نوع معامله ایراد و نقصی وجود داشته باشد. در این صورت معامله انجام شده نه درست و نه باطل خواهد بود، بلکه نافذ میباشد. برای اینکه بتوانید این معامله را به شکل صحیحی درآورید، باید بتوانید مشکل و مسئله به وجود آمده را حل کنید که در این حالت سبب خواهید شد تا معامله غیر نافذ شود.
انواع معامله فضولی
معامله فضولی یکی از معاملههای پرطرفداری است که دارای انواع گوناگونی میباشد. از انواع آن میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:
عهدی
معامله عهدی یکی از انواع معامله فضولی است که در آن شخص از طرف فردی دیگر تعهد میدهد که از عوض او معاملهای انجام دهد. به این حالت معامله فضولی عهدی گفته میشود.
تملیکی
معامله تملیکی نیز یکی دیگر از انواع معامله است. در این نوع، شخص فضول بدون اینکه صاحب مال اطلاعی داشته باشد، مال او را به کسی دیگر میفروشد. به این نوع عمل، معامله فضولی تملیکی میگویند.
چه افرادی در این معامله نقش دارند؟
معامله فضولی، از جمله معاملاتی است که یکسری افراد در آن نقش مهمی دارند و باید بتوانند به وظایف خود به درستی عمل کنند. باید بدانید که تکلیف خریدار در این معامله مشخص نخواهد بود و برای مشخص شدن آن باید مالک به فروش ملک خود رضایت دهد. حال زمان آن است که بدانید چه کسانی در انجام این معامله دخالت دارند. در ادامه به بررسی افراد دخیل درون معامله میپردازیم:
فضول
فرد فضول کسی است که قصد دارد مال کسی را بدون اجازه و آگاهی او به فروش برساند. شخص فضول میخواهد بدون اینکه به صاحب مال اطلاع دهد یا حتی رضایت او را بگیرد، مال آن را بفروشد. باید بدانید که انجام این کار به هیچ وجه کار درستی نیست و حتی اگر شما بتوانید بفروشید هم در آیندهای نه چندان دور دردسر و مشکلاتی گریبانگیرتان خواهد شد؛ افراد به این کار، کلاهبرداری میگویند.
مالک
مالک کسی است که مالی دارد و سایر افراد قصد دارند بدون اطلاع و رضایت او، اموالش را به فروش برسانند. در این صورت اگر مالک از معامله خبر نداشته باشد یا رضایتی برای انجام آن ندهد، معامله صحیح نخواهد بود. رضایت مالک برای انجام معامله یک امر ضروری و مهم است.
نکته: مسئله مهمی که در مورد مالک وجود دارد، این است که اگر مالک از فروش مال خود اطلاع داشته و رضایتی برای فروش آن اعلام کرده باشد، معامله صحیح خواهد بود. در غیر این صورت این معامله درست و قانونی نیست و باطل خواهد شد.
اصیل
فرد اصیل کسی است که معاملهای با فرد فضول داشته و در واقع مالی را بدون اطلاع از شخصی دروغی خریده است.
معامله فضولی از نظر تحلیل اراده به چند دسته تقسیم بندی شده است؟
این معامله از نظر تحلیل اراده به 2 دسته تقسیمبندی شده که هریک در جای خود مسئله بسیار مهمی هستند. این 2 دسته عبارتند از:
- شخص فضول این معامله را با نام و حساب مالک انجام دهد
- شخص فضول این معامله را با نام و حساب خود انجام دهد
در هر حال در صورت داشتن هرگونه مشکل یا سؤالی، میتوانید از وکیل حقوقی و وکیل خانواده مشورت گرفته و سؤالات و مشکلات خود را به راحتی برطرف کنید.
صحبت نکردن مالک زمان انجام معامله
در صورتی که فرد مالک در زمان انجام معامله آنجا باشد و همه چیز را ببیند ولی هیچ صحبتی نکند، این کار او به معنی رضایت و قبول کردن نیست. بلکه افراد باید قادر باشند تا پس از عقد قرارداد رضایت مالک را بگیرند. در غیر این صورت اگر پس از انجام معامله، مالک رضایت ندهد معامله انجام شده هیچ خواهد بود و روال منتفی را طی میکند. لازم به ذکر است مالک پس از رد معامله دیگر اجازه ندارد که دوباره معامله را قبول کرده و انجام دهد، این معامله دیگر بههیچ وجه انجام نخواهد شد.
نکته: اجازه و رضایت مالک به معنی قبول معامله و تمامی قواعد آن و رد یا عدم رضایت مالک به معنای رد و منتفی نمودن معامله بهصورت کلی است.
نکاتی مهم در مورد انجام معامله قبل از گرفتن رضایت و پس از گرفتن رضایت
باید بدانید معاملهای که قبل از گرفتن اجازه مالک انجام شود درست نخواهد بود و در این صورت تکلیف خریدار در معامله فضولی نامعلوم خواهد ماند. در واقع اگر این معامله قبل از اطلاع مالک انجام شده باشد، رد یا باطل نخواهد شد. بلکه این عقد قرارداد غیر نافذ خواهد بود.
معاملهای که پس از گرفتن رضایت و اجازه مالک انجام شده باشد، هیچ مشکلی در پی نخواهد داشت و در واقع این معامله درست و صحیح است. اجازه مالک هم با لفظ یعنی صحبت و هم با فعل امکانپذیر است.
شروط لازم برای اجازه مالک
برای اینکه معامله درست پیش برود، لازم است تا رضایت مالک جلب شود. برای اینکه اجازه انجام آن را داشته باشید و معامله هم به شکل صحیحی پیش رود، باید شروط لازم را به خاطر بسپارید و بر اساس آنها عمل کنید. 2 شرط برای اجازه مالک نیاز است که حتی اگر این شرایط درست نباشند هم معامله نادرست خواهد شد. در ادامه به بررسی شروط لازم برای اجازه مالک میپردازیم:
- فرد مالک باید در زمان اهلیت یا همان سالم بودن مغز و ذهنش این رضایت را داده باشد. اگر فرد فضول رضایت برای فروش ملک را در زمانهایی همانند صغیر، مجنون و سفیه از مالک گرفته باشد، این رضایت هیچ اثری روی معامله شما نخواهد داشت و معامله انجام نخواهد شد.
- اجازه مالک در حالتی قادر است که تکمیل کننده معامله باشد که مسبوق به رد نباشد، یعنی در واقع اگر مالک یکبار معامله را رد کند دیگر برای بار دوم اجازه قبول کردن آن را نخواهد داشت و معامله به صورت کامل لغو و کنسل خواهد شد.
معامله فضولی چه حکمی دارد؟
حال زمان آن است که بسته به مطالب بالا، بدانیم که معامله فضولی چه حکمی دارد؟ برای اینکه بفهمید این معامله چه حکمی دارد و به چه شکلی است به ادامه مطالب توجه کنید. در حالتی که فردی با نیت و قصد قبلی اقدام به معامله کند، مرتکب جرم شده است. جرم انتقال مال غیر یا در واقع همان معامله نسبت به مال غیر شده و مجازات شده است. مجازات معامله فضولی در صورتی که با نیت و سوء قصدی انجام شده باشد، این است که فرد مجرم تحت عنوان فروش یا منتقل کردن مال غیر، به 1 الی 7 سال حبس محکوم خواهد شد و همچنین موظف است تا مطابق با مال جریمه نقدی به مالک بپردازد.
نکته پایانی: البته احتمال دارد که فرد فضول با قصد و نیت بدی مال فردی را نفروخته باشد و در حالی که قصد او خیرخواهی صاحب مال باشد ولی به هرحال باید بدانید که انجام این کار درست نیست و در صورتی که با قصد و هدف نادرست و بدی انجام شده باشد، معامله باطل شده و فرد مجرم شناخته خواهد شد.
سخن پایانی
معامله فضولی به معنای انجام یک معامله بدون آگاهی مالک مال توسط شخص دیگری است. در این معامله یا مالک از انجام معامله اطلاعی ندارد یا رضایتی برای انجام آن نداده است. در این صورت این فرد قصد خواهد داشت که اقدام به معامله از عوض مالک نماید. انجام این کار بسیار کار نادرستی است و هیچ سود و فایدهای که نخواهد داشت، بلکه سبب بروز دردسر و مشکلاتی نیز خواهد شد.
در صورت بروز هرگونه مشکل یا پرسشی در مورد این نوع معامله و حتی اثبات معامله فضولی، میتوانید از گروه حقوقی پرشیا در دفتر وکالت شمال تهران کمک گرفته و با مشورت از وکلای حقوقی و خانواده برای سؤالات خود پاسخی مناسب پیدا کنید. همچنین قادر خواهید بود تا با تماس گرفتن با شماره تلفنهای 26852793-021 / 091222714725 از مشاوره تلفنی برخوردار شوید.
امیدواریم از مطالب بیان شده لذت برده باشی و توانسته باشیم تا اطلاعات مفیدی در اختیارتان قرار دهیم.
